San Blasen konspirazioa
San Blasen konspirazioa | |
---|---|
![]() | |
Mota | Konspirazio |
Honen parte da | Karlos IV.a Espianiakoaren erregealdia |
Data | 1795eko otsailaren 3a |
Kokaleku | Madril |
Herrialdea | Borboien erreformismoa |
Parte-hartzaileak | Joan Baptista Marià Picornell i Gomila (en) ![]() Manuel Cortés y Campomanes (en) ![]() |
San Blasen konspirazioa Espainiako Karlos IV.aren erregealdian eman zen mugimendu politikoa izan zen. 1795eko otsailaren 3an, San Blas egunean, aurkitu zutelako deitu zioten horrela. Konspirazioaren ideologo nagusia Juan Picornell pedagogoa izan zen.[1]
Gertakariak
Juan Picornell Mallorcako ilustratua zen buru, eta ordura arte pedagogia-berrikuntzan eta hezkuntza publikoaren sustapenean zentratu ziren haren kezkak. Konjuratuak estatu-kolpe bat ematen saiatzen ziren, Madrilgo herri-klaseek lagunduta, «aberria mehatxatzen duen hondamen osotik salbatzeko».
Kolpearen garaipenaren ondoren, Batzorde Gorena eratuko zen, herriaren ordezkari gisa behin-behineko gobernu gisa jardungo zuena, eta konstituzio bat egin ondoren hauteskundeak egingo ziren, konjuratuek monarkia konstituzionalaren edo errepublikaren alde egiten zuten argi egon gabe, nahiz eta bazekiten erregimen berriaren dibisa "askatasuna, berdintasuna eta oparotasuna" izango zela.[2]
Picornell eta beste hiru atxilotu urkamendian hiltzera kondenatu zituzten, baina zigorra Venezuelako Kapitaintza Nagusiko La Guairako espetxean bete behar zuten biziarteko kartzela-zigorragatik trukatu zuten, baina handik ihes egitea lortu zuten 1797ko ekainaren 3an; handik aurrera Amerikako kolonia espainiarren independentziaren aldeko kreoleei lagunduz.[3]
Juan Picornellek beste saiakera klandestino bat asmatu zuen Venezuelan Manuel Gual eta José María Españarekin, baina horrek ere porrot egin zuen.
Inplikatuak
Juan Picornellekin batera beste izen hauek aipa daitezke:[4]
- Juan de Manzanares abokatua
- Bernardino Garasa abokatua, los traductores y profesores
- Juan Pons Izquierdo irakaslea
- José Lax de Boas irakaslea
- Sebastián Andrés matematikaria
- Manuel Cortés y Campomanes
Erreferentziak
- ↑ https://labibliotecadepergamo.com/historia/edad-moderna/juan-picornell-conspiracion-san-blas-liberalismo/
- ↑ Elorza, Antonio (1970). «La conspiración de Picornell». La ideología liberal en la Ilustración española. Tecnos, 304-349.or.
- ↑ Giménez López, Enrique (1996). El fin del Antiguo Régimen. El reinado de Carlos IV. Madril: Historia 16-Temas de Hoy. ISBN 84-7679-298-0.
- ↑ http://institucional.us.es/revistas/contemporanea/1/art_1.pdf
Kanpo estekak
Datuak: Q8350144