Dülgerli, Arhavi
![Artvin üzerinde Dülgerli](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Artvin_harita.svg/250px-Artvin_harita.svg.png)
![Dülgerli](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/6px-Red_pog.svg.png)
![Türkiye](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Flag_of_Turkey.svg/22px-Flag_of_Turkey.svg.png)
Dülgerli, Artvin ilinin Arhavi ilçesine bağlı bir köydür.
Tarihçe
Günümüzde Dülgeri ve Soğucak adlarını taşıyan yerleşmelerin ortak eski adı, Potocuri'dir.[3] Lazca Potocuri (Megrelce: პოტოჯური) olarak yazılan bu yer adı, 1835 tarihli Arhavi Nüfus Defteri ile 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Potocur (پوطوجور) olarak geçer. 1876 ve 1928 yıllarında Potocuri, Potocur-i Süfla (پوطوجور سفلا) ve Potocur-i Ulya (پوطوجور علیا) olmak üzere iki ayrı köydü. 1959 yılında Potocur-i Süfla (Aşağı Potocuri) adı Dülgerli, Potocur-i Ulya (Yukarı Potocuri) ise Soğucak olarak adlandırılmıştır.[4][5][6]
Potocuri'nin bulunduğu bölge, antik çağda Kolheti Krallığı'nın bir parçasıydı. Osmanlılar bu bölgeyi, 1461 yılında Trabzon İmparatorluğu'nu oradan kaldırdıktan sonra ele geçirdi. Bugün Potocuri'nin yer aldığı Arhavi toprakları, Osmanlı döneminde Lazistan olarak adlandırılan bölgede bulunuyordu. Arhavi bölgesi, erken Osmanlı kayıtlarında Trabzon sancağına bağlı Arhavi kazası olarak geçer. Arhavi kazası, 1486 tahriri sırasında Arhavi-Laz nahiyesinden, 16. yüzyılda ise, Arhavi-Laz, Gonio, Vilayet-i İskele ve Vilayet-i Bağobit nahiyelerinden oluşuyordu.[7]
Lazca "3alen Potocuri" (Megrelce: წალენ პოტოჯური) olarak yazılan Potocur-i Süfla (Aşağı Potocuri) ile Potocur-i Ulya (Yukarı Potocuri), 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesinde birlikte kaydedilmiştir. Bu salnameye göre Potocuri, Trabzon vilayetinin Lazistan sancağında Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 177 hanede yaşayan 464 kişiden oluşuyordu. Hane başına ortalama yaklaşık 2,6 kişi düşmesi, sadece erkek nüfusun tespit edilmiş olduğuna işaret etmektedir. Bu durumda erkek sayısı kadar kadın eklemek gerekir. Bunun sonucunda köyün nüfusunun yaklaşık 928 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Nitekim 1935 yılında köyde tespit edilen nüfus (iki köyün toplamı 1.016 kişi) da bu ihtimali desteklemektedir. Tarımla geçinen köyde hayvan varlığı olarak 326 keçi/koyun, 508 inek ve 4 öküz tespit edilmiştir.[8][9][10]
Dülgerli, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine "Potocur-i Süfla" adıyla Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı bir köydü.[6] 1935 genel nüfus sayımında "Potucursüfla" olarak kaydedilmiş yerleşme, Rize ve Artvin vilayetlerinin yerine kurulmuş Çoruh vilayetinin Hopa kazasına bağlı Arhavi nahiyesinin köylerinden biriydi. Bu tespite göre köyün nüfusu 560 kişiden oluşuyordu.[10] Potocuri "yabancı kökten geldiği" için Aşağı Potocuri'nin (Potocur-i Süfla) adı, 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Dülgerli olarak değiştirilmiştir.[11] Bununla birlikte köyün eski adı yeni adıyla birlikte bir süre daha resmi kayıtlarda "Dülgerli (Aşağı-Potocur)" biçiminde kullanılmıştır.[12]
Coğrafya
Dülgerli köyü, Arhavi ilçe merkezine 24 km uzaklıktadır.[13] Köyde Eskuvat, Peperdiha ve Omjore Mahalleleri bulunmaktadır.
Nüfus
Yıllara göre köy nüfus verileri | |
---|---|
2020 | 109[2] |
2019 | 110[2] |
2018 | 148[2] |
2017 | 117[2] |
2016 | 117[2] |
2015 | 124[2] |
2014 | 145[2] |
2013 | 156[2] |
2012 | 181[2] |
2011 | 223[2] |
2010 | 235[2] |
2009 | 264[2] |
2008 | 294[2] |
2007 | 109[2] |
2000 | 239[13] |
1990 | 420[13] |
1985 | 525[13] |
Kaynakça
- ^ "Dülgerli, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 3 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2020.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Artvin Arhavi Dülgerli Köy Nüfusu". Nufusune.com. 7 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2020.
- ^ Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 221, ISBN 978-605-5708-85-6.
- ^ "1165 no.lu Arhavi Nüfus Defteri". 1835.
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 366, ISBN 9789157871117.
- ^ a b Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.
- ^ "Kenan Aydın, "Arhavi Kazasında İskân ve Nüfus (1583-1681/1682)" - Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 2021 Bahar (34), s. 206". 17 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2021.
- ^ ""არქაბი"". 22 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2022.
- ^ Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 369, ISBN 9789157871117.
- ^ a b "1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 312" (PDF). 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Ağustos 2021.
- ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 609". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2021.
- ^ "1980 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1981" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Mayıs 2022.
- ^ a b c d "Dülgerli Köyü". YerelNet.org.tr. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2018.
Dış bağlantılar
- Yerelnet4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Dülgerli, Arhavi için uzaydan görüntü siteleri: Google, Yahoo, Microsoft