Dzeta
Dzeta (ζῆτα, pisana Ζζ) – szósta litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 7[1]. Dzeta pochodzi od litery alfabetu fenickiego zajin . Od zety pochodzą łacińskie Z i cyrylickie З.
Dzeta reprezentuje w języku nowogreckim spółgłoskę szczelinową dziąsłową dźwięczną /z/, w grece klasycznej oznaczała afrykatę /ʣ/ lub zbitkę /zd/.
Nazwa zety, w przeciwieństwie do innych liter greckich, nie jest podobna do nazwy litery zajin, od której pochodzi dzeta. Beta, eta i theta mają podobne nazwy do liter fenickich.
bet → [Ββ] beta
het → [Ηη] eta
tet → [Θθ] theta
Użycie jako symbolu
Ζ
Majuskuła zety nie jest używana jako symbol, gdyż wygląda tak samo jak litera łacińska Z.
ζ
- w matematyce – funkcja dzeta Riemanna zdefiniowana przez:
- w fizyce i automatyce – współczynnik tłumienia
- w chemii koloidów – potencjał dzeta (potencjał elektrokinetyczny)
Kodowanie
W Unicode litera jest zakodowana:
Znak | Unicode | Kod HTML | Nazwa unikodowa | Nazwa polska |
---|---|---|---|---|
Ζ | U+0396 | Ζ lub Ζ lub Ζ | GREEK CAPITAL LETTER ZETA | wielka litera grecka dzeta |
ζ | U+03B6 | ζ lub ζ lub ζ | GREEK SMALL LETTER ZETA | mała litera grecka dzeta |
W LaTeX-u używa się znacznika:
Znak | LaTeX |
---|---|
\Zeta | |
\zeta |
Zobacz też
![]() | Zobacz hasło dzeta w Wikisłowniku |
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Dzeta |
Przypisy
- p
- d
- e
Klasyczne litery greckie |
|
---|---|
Litery nieużywane współcześnie |
|
Litery używane w innych językach |
|
W nawiasach podano odmienną od tradycyjnej, współczesną wymowę w języku nowogreckim, według polskiej transkrypcji podręcznikowej.
- NE.se: zeta