Jonathan Pryce

Jonathan Pryce
Ilustracja
Pryce (2016)
Imię i nazwisko

John Price

Data i miejsce urodzenia

1 czerwca 1947
Holywell (Walia)

Zawód

aktor, piosenkarz

Współmałżonek

Kate Fahy
(od 1974)

Lata aktywności

od 1970

Multimedia w Wikimedia Commons
Jonathan Pryce (2014)

Jonathan Pryce, właśc. John Price (ur. 1 czerwca 1947 w Holywell) – walijski aktor i piosenkarz[1].

Życiorys

Urodził się w Walii we Flintshire, w miejscowości Holywell[2], jako syn Margaret Ellen (z domu Williams), ekspedientki, i Isaaca Price’a, górnika, który miał również mały sklep spożywczy[3]. Był najmłodszym dzieckiem w rodzinie, miał dwie starsze siostry – Kathleen i Margaret[4]. Po ukończeniu Holywell Grammar School, w wieku 16 lat uczęszczał do liceum plastycznego, a następnie do Edge Hill College w Ormskirk, z zamiarem zostania nauczycielem[3]. W tym okresie brał udział w kilku licealnych przedstawieniach, gdzie został zauważony i był zachęcany, aby zostać aktorem. W ten sposób otrzymał stypendium w Royal Academy of Dramatic Art[5], gdzie studiując musiał utrzymywać się jako sprzedawca uliczny obrazów[3]. Pryce był częścią „nowej fali” absolwentów-aktorów RADA, inni to Bruce Payne, Juliet Stevenson, Alan Rickman, Kenneth Branagh i Fiona Shaw.

Po ukończeniu szkoły teatralnej, dołączył do Royal Shakespeare Company i Nottingham Playhouse w Nottingham. Następnym został dyrektorem artystycznym teatru w Liverpoolu. Tutaj poznał irlandzką aktorkę Kate Fahy, z którą się ożenił w 1974. Mają troje dzieci: dwóch synów – Patricka (ur. 1983) i Gabriela (ur. 1986) oraz córkę Phoebe (ur. 1990).

W 1972 po raz pierwszy pojawił się na szklanym ekranie w odcinku serialu fantastycznonaukowym BBC One Doomwatch[2]. W 1976 zadebiutował na dużym ekranie w dramacie wojennym Stuarta Rosenberga Przeklęty rejs (Voyage of the Damned) z Faye Dunaway. W 1977 otrzymał Tony Award dla najlepszego aktora roku za rolę Gethina Price’a w spektaklu Comedians. Jednocześnie nadal grał w sztukach szekspirowskich, w rolach takich jak Petruchio w Poskromieniu złośnicy (1978) czy Oktawian August w Antoniuszu i Kleopatrze (1978)[4]. Zwrócił większą uwagę w 1980 rolą Hamleta, za którą zdobył Laurence Olivier Award, uważany za najlepszego Hamleta swojego pokolenia[3].

Wystąpił w dramacie muzycznym Briana Gibsona Breaking Glass (1980) jako Ken, filmie biograficznym Martin Luther, Heretic (1983) w roli Marcina Lutra, dramacie fantastycznonaukowym Terry’ego Gilliama Brazil (1985) jako Sam Lowry. Za rolę inżyniera w musicalu Miss Saigon został uhonorowany Laurence Olivier Award (1989), Drama Desk Award (1991) i Tony Award (1991)[2].

W Glengarry Glen Ross (1992) jako James Lingk był potencjalnym klientem Ala Pacino. W Wieku niewinności (The Age of Innocence, 1993) Martina Scorsese’a wystąpił jako Riviere[6]. Za rolę biznesmena Henry’ego Kravisa w komediodramacie biograficznym Barbarzyńcy u bram (Barbarians at the Gate, 1993) był nominowany do nagrody Emmy, CableACE Awards i Złotego Globu. Kreacja Lyttona Stracheya w dramacie Christophera Hamptona Carrington (1995) przyniosła mu Złotą Palmę na festiwalu w Cannes i nagrodą dla najlepszego aktora przyznawaną przez magazyn „The Evening Standard”.

Alan Parker obsadził go w roli Juana Peróna w filmie Alana Parkera Evita (1996) z Madonną w roli tytułowej. Wśród jego ekranowych osiągnięć znajduje się też rola Saula w biblijnym Dawidzie (David, 1997), postać Elliotta Carvera, głównego czarnego charakteru serii przygód o Jamesie Bondzie, w Jutro nie umiera nigdy (1998). Za rolę kapitana Williama Riversa w Sanatorium poetów (Regeneration, 1997) Gilliesa Mackinnona wg powieści Pat Barker o czasach I wojny światowej zdobył nominację do nagrody British Independent Film Awards (BIFA) dla najlepszego aktora. Wystąpił jako gubernator Weatherby Swann w filmie Piraci z Karaibów: Klątwa Czarnej Perły (Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl, 2003) oraz sequelachPiraci z Karaibów: Skrzynia umarlaka (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest, 2006) i Piraci z Karaibów: Na krańcu świata (Pirates of the Caribbean: At Worlds End, 2007) z Johnnym Deppem, Geoffreyem Rushem, Orlando Bloomem i Keirą Knightly.

Filmografia

  • Bill Brand (1976) jako Jamie Finn
  • Dzień, w którym umarł Chrystus (The Day Christ Died, 1980) jako Herod
  • Breaking Glass (1980) jako Ken
  • Loophole (1980) jako Taylor
  • Timon z Aten (Timon of Athens, 1981) jako Timon
  • Murder Is Easy (1982) jako pan Ellsworthy
  • Audiencja u Mela Brooksa (An Audience with Mel Brooks, 1983)
  • Posiłek oracza (The Ploughman's Lunch, 1983) jako James Penfield
  • Coś paskudnego tu nadchodzi (Something Wicked This Way Comes, 1983) jako pan Dark
  • Brazil (1985) jako Sam Lowry
  • Jumpin’ Jack Flash (1986) jako Jack
  • Miłość wilkołaka (Haunted Honeymoon, 1986) jako Charles
  • Człowiek w ogniu (Man on Fire, 1987) jako Michael
  • Czekoladowy sekret (Consuming Passions, 1988) jako pan Farris
  • The Storyteller (1988) jako król
  • Przygody barona Munchausena (The Adventures of Baron Munchausen, 1988) jako Horatio Jackson
  • The Heat Is On (1989) jako on sam
  • The Rachel Papers (1989) jako Norman
  • The Man From the PRU (1990) jako William Wallace
  • Selling Hitler (1991) jako Gerd Heidemann
  • Glengarry Glen Ross (1992) jako James Lingk
  • Rekiny Manhattanu (Barbarians at the Gate, 1993) jako Henry Kravis
  • Wiek niewinności (The Age of Innocence, 1993) jako Riviere
  • Dark Blood (1993) jako mąż
  • Mr. Wroe's Virgins (1993) jako pan Wroe
  • Zakupy 'crash and carry' (Shopping, 1994) jako Conway
  • Trójkąt namiętności (A Business Affair, 1994) jako Alec Bolton
  • Troll w Nowym Jorku (A Troll In Central Park, 1994) jako Alan (głos)
  • Carrington (1995) jako Lytton Strachey
  • Evita (1996) jako Juan Perón
  • Jutro nie umiera nigdy (Tomorrow Never Dies, 1997) jako Elliot Carver
  • Sanatorium poetów (Regeneration, 1997) jako dr William Rivers
  • Dawid (David, 1997) jako Saul
  • Ronin (1998) jako Seamus
  • Oszustwo (Gioco, Il, 1999) jako Mark
  • Stygmaty (Stigmata, 1999) jako kardynał Daniel Houseman
  • Szkoła cudotwórców (The Testimony of Taliesin Jones, 2000) jako Da
  • Klub samobójców (The Suicide Club, 2000) jako Bourne
  • Wiktoria i Albert (Victoria & Albert, 2001) jako król Leopold I
  • Duża mała Ania (Very Annie Mary, 2001) jako Jack Pugh
  • Afera naszyjnikowa (The Affair of the Necklace, 2001) jako Louis de Rohan
  • Muza (Bride of the Wind, 2001) jako Gustav Mahler
  • Wyznania siostry kopciuszka (Confessions of an Ugly Stepsister, 2002) jako Luykas Schoonmacker
  • Bezwarunkowa miłość (Unconditional Love, 2002) jako Victor Fox
  • Best Ever Bond (2002) jako on sam
  • Mad Dogs (2002) jako Supreme Being
  • Czego pragnie dziewczyna (What a Girl Wants, 2003) jako Alastair Payne
  • Piraci z Karaibów: Klątwa Czarnej Perły (Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl, 2003) jako gubernator Weatherby Swann
  • De-Lovely (2004) jako Gabe
  • Nieustraszeni bracia Grimm (The Brothers Grimm, 2005) jako Delatombe
  • Podróż do Nowej Ziemi (The New World, 2005) jako król Jakub I
  • Piraci z Karaibów: Skrzynia umarlaka (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest, 2006) jako gub. Swann
  • Piraci z Karaibów: Na krańcu świata (Pirates of the Caribbean: At Worlds End, 2007) jako gub. Swann
  • W blasku gwiazd (The Moon and the Stars, 2007) jako James Clavel / Scarpia
  • Opowieści na dobranoc (Bedtime Stories, 2008) jako Marty Bronson
  • Konspiracja Echelon, (2009) jako Muller
  • Złota dama, (2015) jako Rehnquist
  • Gra o tron (Game of Thrones, 2015–2016) jako Wielki Wróbel
  • Żona (The Wife, 2017) jako Joe Castleman
  • Dwóch papieży (The Two Popes, 2019) jako Jorge Bergoglio / papież Franciszek
  • Kulawe konie (Slow Horses, 2022) jako David Cartwright

Przypisy

  1. audycja Desert Island Discs, 25 maja 1990. BBC Radio 4. [dostęp 2019-12-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-21)]. (ang.).
  2. a b c Jonathan Pryce Biography (1947-). Film Reference. [dostęp 2019-12-22]. (ang.).
  3. a b c d Jonathan Pryce – Actor. CineMagia.ro. [dostęp 2019-12-21]. (rum.).
  4. a b Jonathan Pryce Biography, Celebrity Facts and Awards. „TV Guide”. [dostęp 2019-12-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-21)]. (ang.).
  5. Jonathan Pryce Pictures. FanPix.Net. [dostęp 2019-12-21]. (ang.).
  6. Jonathan Pryce (1 de Junho de 1947). Filmow.com. [dostęp 2019-12-22]. (port.).

Linki zewnętrzne

  • Jonathan Pryce w bazie IMDb (ang.)
  • Jonathan Pryce w bazie Filmweb
  • Jonathan Pryce w bazie Notable Names Database (ang.)
  • p
  • d
  • e
1946–1959
1960–1979
1980–1999
2000–2019
2020–
Kontrola autorytatywna (osoba):
  • ISNI: 0000000121312941
  • VIAF: 46956763
  • LCCN: n83009537
  • GND: 136401546
  • BnF: 13999235c
  • SUDOC: 05539213X
  • NKC: xx0042479
  • BNE: XX1174202
  • NTA: 074165844
  • BIBSYS: 97029506
  • CiNii: DA13014063
  • PLWABN: 9810583534205606
  • NUKAT: n2010234008
  • J9U: 987007428888205171
  • LNB: 000114310
  • WorldCat: lccn-n83009537
Encyklopedia internetowa:
  • PWN: 3963089
  • SNL: Jonathan_Pryce