Papuzica duża
Coracopsis vasa[1] | |||
(Shaw, 1812) | |||
![]() Papuzica duża na Madagaskarze | |||
![]() Samica w trakcie okresu godowego | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ptaki | ||
Podgromada | Neornithes | ||
Infragromada | ptaki neognatyczne | ||
Rząd | papugowe | ||
Rodzina | sępice | ||
Podrodzina | papuzice | ||
Rodzaj | Coracopsis | ||
Gatunek | papuzica duża | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
![]() najmniejszej troski | |||
| |||
|
Papuzica duża[5], waza duża[6] (Coracopsis vasa) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny sępic (Psittrichasidae), zamieszkujący Madagaskar oraz Komory. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Podgatunki i zasięg występowania
Obecnie wyróżnia się trzy podgatunki papuzicy dużej[2][7][8]:
- Coracopsis vasa comorensis – zamieszkuje wyspy Wielki Komor, Mohéli i Anjouan
- Coracopsis vasa drouhardi – zachodnia i południowa część Madagaskaru
- Coracopsis vasa vasa – występuje na wschodnim Madagaskarze
Wygląd
Osiąga do 50 cm długości, a waży do około 0,5 kg. Ptaki te są przede wszystkim czarne, z odcieniami brązów i szarości. Samice różnią się od samców przede wszystkim większymi rozmiarami. Ponadto samica w okresie godowym traci część piór występujących na jej głowie[6].
Ekologia i zachowanie
Środowisko
Zamieszkuje różnorodne siedliska – od wilgotnych, gęstych lasów po otwarte, suche tereny lesiste i sawanny, obszary uprawne i zamieszkane przez człowieka[9].
Rozmnażanie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Coracopsis_vasa_MHNT.ZOO.2010.11.148.12.jpg/240px-Coracopsis_vasa_MHNT.ZOO.2010.11.148.12.jpg)
Sezon rozrodczy papuzicy dużej nie jest dobrze znany, ale prawdopodobnie trwa od października do grudnia[9]. Papugi te mają bardzo nietypową biologię i sposób łączenia się w pary. Samice są o 25% większe od samców i fizycznie nad nimi dominują. Ptaki te żyją w grupach, w których każda samica ma od trzech do ośmiu partnerów. Kopulacja tych ptaków może trwać do 90 minut. Rozróżnia się dwa jej warianty: krótką (trwającą 1–3 sekund) i długą (średnio 36 minut)[10]. W zniesieniu 3 lub 4 lekko eliptyczne jaja o wymiarach 46,0×34,0 mm. Inkubacja w niewoli trwa 17 dni, a młode są opierzone po 7 tygodniach od wyklucia[9].
Pożywienie
Zjada nasiona, orzechy, jagody i inne owoce, a także rośliny uprawne – kukurydzę, ryż i proso[9].
Status
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje papuzicę dużą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność populacji nie jest dokładnie znana, jej trend uznaje się za malejący, głównie z powodu utraty siedlisk i prześladowań ze strony ludzi[4]. Gatunek został wymieniony w Załączniku II konwencji CITES[11].
Przypisy
- ↑ Coracopsis vasa, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Vasa Parrot (Coracopsis vasa). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-10-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-07)]. (ang.).
- ↑ a b c d D. Lepage: Vasa Parrot Coracopsis vasa. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2023-01-28]. (ang.).
- ↑ a b Coracopsis vasa, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Psittrichasidae von Boetticher, 1959 (1854) – sępice (wersja: 2022-09-13). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-01-28].
- ↑ a b CentrumEgzotyki.pl – HODOWLA PAPUG – Papuzica duża [online] [dostęp 2019-01-18] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-18] (pol.).
- ↑ F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Parrots, cockatoos. IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-10-11]. (ang.).
- ↑ Papuzica duża (Coracopsis vasa) [online], ptakiozdobne.pl [zarchiwizowane z adresu 2022-08-12] .
- ↑ a b c d Vasa Parrot (Coracopsis vasa), [w:] Parrot Encyclopedia [online], World Parrot Trust [dostęp 2019-01-18] .
- ↑ TimT. Birkhead TimT., Bird Sense, 2012, ISBN 1-62040-189-4 .
- ↑ Coracopsis vasa. [w:] Species+ [on-line]. UNEP-WCMC, CITES Secretariat. [dostęp 2020-10-11]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania audiowizualne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
- SNL: vasapapegøye