Wasilij Żukowski

Wasilij Żukowski
Василий Андреевич Жуковский
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

9 lutego 1783
Miszenskoje

Data i miejsce śmierci

24 kwietnia 1852
Baden-Baden

Narodowość

rosyjska

Język

rosyjski

Dziedzina sztuki

poezja, literatura

podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Teksty w Wikiźródłach
Cytaty w Wikicytatach

Wasilij Andriejewicz Żukowski, ros. Василий Андреевич Жуковский, (ur. 29 stycznia?/9 lutego 1783 we wsi Miszenskoje w guberni tulskiej, zm. 12 kwietnia?/24 kwietnia 1852 w Baden-Baden) – rosyjski poeta i pisarz, tłumacz dzieł literackich.

Autor słów hymnu Imperium Rosyjskiego Boże, zachowaj Cara! (ros. Боже, Царя храни!).

W latach 1797-1800 uczył się w Szlacheckim Pensjonacie przy uniwersytecie w Moskwie. Pasje literackie Żukowskiego formowały się w l. 1797-1801 pod wpływem liberalizmu szlacheckiego w Towarzystwie Literatury, którego był członkiem. W latach 1808-1809 redaktor pisma „Wiestnik Jewropy”. W 1812 brał udział w wojnie z Napoleonem w pospolitym ruszeniu. Z czasu walk z wojskami Napoleona pozostawił wiersze sławiące te czasy. Od 1815 służył na dworze cesarskim, dzięki czemu mógł udzielać pomocy będącym w potrzebie Aleksandrowi Puszkinowi, Michaiłowi Lermontowowi, Aleksandrowi Hercenowi i Tarasowi Szewczence. W latach 1815-1818 aktywny uczestnik grupy literackiej Arzamas. W latach 1818-1839 wychowawca dzieci rodziny cesarskiej. W 1841 po zakończeniu służby na dworze, wyjechał do Niemiec, gdzie spędził resztę życia.

Debiutował poezją w stylu neoklasycyzmu, w 1797 roku opublikowano jego młodzieńczy wiersz pt. Poranek majowy. Za właściwy początek swojej działalności literackiej uważał opublikowaną w 1802 roku elegię pt. Cmentarz wiejski, będącą parafrazą utworu angielskiego pisarza-sentymentalisty Thomasa Graya. Odegrał wybitną rolę w rozwoju poezji rosyjskiej, inspirując wielu pisarzy, w tym Puszkina. Równocześnie uprawiał lirykę sentymentalną i preromantyczną, osadzoną w realiach historycznych. W późniejszych jego utworach dominował rosyjski romantyzm obok liryki psychologiczno-filozoficznej. Czerpał obficie z dorobku romantycznej poezji europejskiej, parafrazując utwory Thomasa Graya i Gottfrieda Augusta Bürgera.

Autor wielu dzieł epickich, m.in. baśni (Śpiąca królewna, 1831) oraz wierszowanych epopei (Więzień Chillonu według Byrona, 1822; Odyseja, 1849; adaptacja eposu staroindyjskiego Mahabharata, wyd. 1858). Polskie wybory, m.in.: Poezje (1952), Baśnie (1961).

W 1829 roku został członkiem honorowym Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk[1].

Przypisy

  1. Aleksander Kraushar, Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk 1800-1832 : monografia historyczna osnuta na źródłach archiwalnych. Ks. 4, Czasy polistopadowe: epilog: 1831-1836, 1906, s. 486.

Bibliografia

  • Bolszaja Sowietskaja Encyklopedia t. 9 Moskwa 1972.
Kontrola autorytatywna (osoba):
  • ISNI: 0000000121187474
  • VIAF: 5050093
  • ULAN: 500328545
  • LCCN: n80152719
  • GND: 118611232
  • NDL: 00715109
  • LIBRIS: 86lnpmds03cz8dv
  • BnF: 125748289
  • SUDOC: 03506854X
  • SBN: UBOV062739
  • NLA: 35609411
  • NKC: jn20020102075
  • BNE: XX1013846, XX5040968
  • NTA: 070909571
  • BIBSYS: 90075490
  • CiNii: DA0325014X
  • Open Library: OL7184677A, OL82642A
  • PLWABN: 9810546807305606
  • NUKAT: n95005669
  • J9U: 987007279974805171
  • PTBNP: 1177367
  • LNB: 000057226
  • NSK: 000079374
  • ΕΒΕ: 173430
  • KRNLK: KAC201822458
  • LIH: LNB:V*334202;=BA
  • RISM: people/30039860
  • WorldCat: lccn-n80152719
Encyklopedia internetowa:
  • PWN: 4003174
  • Britannica: biography/Vasily-Andreyevich-Zhukovsky
  • Universalis: vassili-andreievitch-joukovski
  • NE.se: vasilij-zjukovskij
  • SNL: Vasilij_Zjukovskij
  • VLE: vasilij-zukovskij
  • Catalana: 0073435
  • DSDE: Vasilij_Zjukovskij
  • identyfikator w Hrvatska enciklopedija: 67830